2310 22 33 30 - 6977 70 52 41 [email protected]

Καρδιακή ανεπάρκεια, θεραπεία στο σπίτι

Αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας στο σπίτι

Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης;

Σήμερα η καρδιακή ανεπάρκεια έχει πάρει την μορφή πανδημίας καθώς καθημερινά πολλαπλασιάζεται ο αριθμός των ασθενών στους οποίους διαγιγνώσκεται η νόσος. Ενώ έχουν γίνει σημαντικά βήματα στην φαρμακευτική αντιμετώπισή της, εξακολουθεί ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών να απορυθμίζεται και να απαιτεί πολυήμερη νοσηλεία ενώ ταυτόχρονα ένα ποσοστό που κυμαίνεται έως 20 % πεθαίνει στον πρώτο χρόνο από την διάγνωση. Ως αποτέλεσμα των παραπάνω τα διάφορα συστήματα υγείας επιβαρύνονται οικονομικά και αναμένεται να επιβαρύνονται ολοένα και περισσότερο καθώς αυξάνει η επίπτωση   της νόσου ιδιαίτερα στις Δυτικές «εξελιγμένες» κοινωνίες. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να γίνει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να μπορέσουμε να ελέγξουμε καλύτερα την πρόοδο της νόσου και να αποφύγουμε έγκαιρα τις επείγουσες και επικίνδυνες καταστάσεις που συνδέονται με αυτήν, με την βελτίωση της φροντίδας του ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια στο σπίτι. Απαραίτητο στοιχείο για να βελτιώσουμε την φροντίδα του ασθενή είναι να τον κάνουμε «συμμέτοχο» στην διαχείρηση του προβλήματός του καθώς έτσι θα απεξαρτηθεί εν μέρει από τον γιατρό του και θα είναι σε θέση να πάρει περιορισμένες μεν αλλά ουσιαστικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της κατάστασής του.

Η βελτίωση της φροντίδας του ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια στο σπίτι περνάει από πέντε βασικούς άξονες:

1. Σωστός έλεγχος φαρμακευτικής αγωγής. Θα πρέπει να συζητείται διεξοδικά και κατ’ επανάληψη ότι έχει να κάνει με την συμμόρφωση του ασθενή με την αγωγή του:

  • Σωστός προγραμματισμός δόσεων φαρμάκων
  • Έγκαιρη προμήθεια φαρμάκων
  • Θα πρέπει ο υπεύθυνος γιατρός να έχει πειστεί ότι  ο ασθενής αντιλαμβάνεται τις αλλαγές που κάνει στην φαρμακευτική αγωγή
  • Θα πρέπει ο ασθενής έγκαιρα να αναγνωρίζει πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες
  • Θα πρέπει ο ασθενής να μάθει να διαχειρίζεται αλλαγές στην αγωγή του όταν φεύγει ταξίδι ή είναι ασθενής
  • Θα πρέπει ο ασθενής να μάθει να διαχειρίζεται κάποια παράληψη δόσης φαρμάκου
  • Θα πρέπει ο ασθενής να μάθει να επικοινωνεί με τον γιατρό του για οποιοδήποτε πρόβλημα που αφορά στην θεραπεία
  • Θα πρέπει ο ασθενής να μάθει να αναγνωρίζει ποιό φάρμακο είναι το διουρητικό του

Στην παρακάτω εικόνα (1) φαίνεται μια ενημερωτική χρηστική κάρτα την οποία μπορούμε να δίνουμε σε κάθε ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια για την βελτίωση της φροντίδας του στο σπίτι.

αντιμετώπιση καρδιακής ανεπάρκειας στο σπίτι, Χριστόδουλος Παπαδόπουλος Καρδιολόγος Θεσσαλονίκη

Εικόνα 1. Έντυπο καταγραφής του βάρους του ασθενή, των διουρητικών δισκίων του και την έκτασης των οιδημάτων (πρηξίματα) στα πόδια, που βοηθά και τον ίδιο τον ασθενή αλλά και τον γιατρό του στην καλύτερη παρακολούθηση και ρύθμιση της αγωγής.

2. Έλεγχος συμπτωμάτων και σημείων της νόσου

  • Καθημερινό και λεπτομερές ζύγισμα την ίδια ώρα κάθε πρωί. Θα πρέπει το ζύγισμα να γίνει μια καθημερινή συνήθεια στον ασθενή καθώς είναι το ίδιο σημαντικό με την σωστή λήψη των φαρμάκων του. Κάθε μικρή ή μεγαλύτερη αλλαγή στο βάρος του ασθενή θα πρέπει να αξιολογείται γιατί συνήθως οφείλεται σε απορύθμιση της νόσου. Κάνοντας τις σωστές θεραπευτικές ενέργειες ανάλογα με τις διακυμάνσεις του βάρους του μπορούμε έγκαιρα να προφυλάξουμε τον ασθενή από οξείες και ιδιαίτερα επικίνδυνες επιπλοκές.
  • Συστηματική καταγραφή των οιδημάτων (πρηξίματα) στα πόδια και στην μέση. Οποιαδήποτε επιδείνωση και εδώ θα πρέπει να αξιολογείται.
  • Συστηματική και καθημερινή αξιολόγηση των συμπτωμάτων του ασθενή από τον ίδιο. Θα πρέπει να εκπαιδεύσουμε  επαρκώς και τον ίδιο τον ασθενή αλλά και το περιβάλλον του για τα σημεία και συμπτώματα της νόσου. Έτσι π.χ. ένας επίμονος βήχας ιδιαίτερα τις βραδυνές ώρες, η κακή ποιότητα ύπνου με ανησυχία και αδυναμία κατάκλισης, μια προοδευτικά επιδεινούμενη κόπωση είναι στοιχεία που σημαίνουν απορύθμιση και απαιτούν λήξη άμεσων μέτρων. Όλες αυτές οι πληροφορίες για να γίνουν κτήμα του ασθενή θα πρέπει ο γιατρός να καταναλώσει πολλές ώρες για την σωστή του εκπαίδευση.
  1. Δίαιτα πτωχή σε αλάτι. Είναι κεφαλαιώδους σημασίας και θα πρέπει συνεχώς να το υπενθυμίζουμε στον ασθενή και στο περιβάλλον του.
  2. Πρόγραμμα άσκησης. Σωστό και σταθερό πρόγραμμα εκγύμνασης βελτιώνει σαφέστατα την ποιότητα ζωής αυτών των ασθενών.
  3. Διακοπή καπνίσματος και έλεγχος αλκοόλ. Η κατάχρηση καπνού και αλκοόλ αποδεδειγμένα οδηγεί τους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια νωρίτερα στον θάνατο και αυτό θα πρέπει να γίνεται κατανοητό.

Σήμερα στα πλαίσια της βελτίωσης της φροντίδας του ασθενή στο σπίτι, γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη η τεχνολογία της τηλεϊατρικής. Στην περίπτωση της τηλεϊατρικής μας δίνεται η δυνατότητα να μεταφέρουμε στοιχεία και δεδομένα που αφορούν την κλινική κατάσταση του ασθενή, από το σπίτι του σε ένα κέντρο αναφοράς συνήθως με την βοήθεια υπολογιστών. Τέτοια στοιχεία μπορεί να είναι το σωματικό βάρος, η αρτηριακή πίεση, ο καρδιακός ρυθμός, το ηλεκτροκαρδιογράφημα, μετρήσεις σακχάρου αίματος ή άλλων βιοχημικών δεικτών καθώς και δεδομένα από την κυκλοφορία του ασθενή που μπορούν να λαμβάνονται από ειδικές μικροσυσκευές – αισθητήρες που έχουν εμφυτευθεί στον ίδιο τον ασθενή (εικόνα 2).

αντιμετώπιση καρδιακής ανεπάρκειας στο σπίτι, Χριστόδουλος Παπαδόπουλος, Καρδιολόγος Θεσσαλονίκη

Εικόνα 2. Εμφυτεύματα που τοποθετούνται στην πνευμονική κυκλοφορία και μεταδίδουν δεδομένα με τηλεμετρία.

Παρόμοιες πληροφορίες μπορούμε να λαμβάνουμε και από τους εξελιγμένους βηματοδότες τελευταίας γενιάς (εικόνα 3).

αντιμετώπιση καρδιακής ανεπάρκειας στο σπίτι, Χριστόδουλος Παπαδόπουλος, Καρδιολόγος Θεσσαλονίκη

Εικόνα 3. Βηματοδότες τελευταίας γενιάς που μεταδίδουν δεδομένα από τον ασθενή με τηλεμετρία.

Σήμερα πιστεύεται ότι οι δυνατότητες της τηλεμετρίας με την οποία μπορούμε να συλλέγουμε και να επεξεργαζόμαστε κλινικά δεδομένα του ασθενή από το σπίτι του, χωρίς να απαιτείται η φυσική του παρουσία, δίνει σημαντικές δυνατότητες και προοπτικές στην σωστότερη αντιμετώπιση της νόσου και των επιπλοκών της, καθώς και στην μείωση των αναγκών για νοσηλεία. Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες η τηλεμετρία μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε μείωση της θνητότητας, ενώ δίνει την δυνατότητα για εξοικονόμηση πόρων καθώς η διαχείρηση των ασθενών αυτών κοστίζει σημαντικά. Φυσικά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά πάντα όσο φαίνονται και υπάρχουν όσον αφορά στην εφαρμογή της μεθόδου αρκετά προβλήματα τόσο νομικής φύσεως (απόρρητο, πρόσβαση στα δεδομένα) όσο και ανεύρεσης οικονομικών πόρων που να στηρίξουν αυτό το εγχείρημα. Ωστόσο αυτό που είναι σίγουρο, ότι κάποια στιγμή στο μέλλον η τηλεμετρία θα αποτελεί καθημερινή πρακτική στην αντιμετώπιση ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια.

Μεταβολικό σύνδρομο

Τί είναι το μεταβολικό σύνδρομο;

Μεταβολικό σύνδρομο ορίζεται ως ένα σύνολο καταστάσεων οι οποίες συμβάλουν στην ανάπτυξη καρδιακών παθήσεων ή σακχαρώδη διαβήτη του τύπου των ενηλίκων (τύπος ΙΙ).

Για να έχει κάποιος μεταβολικό σύνδρομο θα πρέπει να έχει τουλάχιστον 3 από τις παρακάτω 5 καταστάσεις:

1. Παχυσαρκία και πιο συγκεκριμένα να έχει δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) >30 και χαρακτηριστικά μεγάλη περιφέρεια μέσης

2. Υψηλή αρτηριακή πίεση, δηλαδή τιμές συστολικής αρτηριακής πίεσης >130 και διαστολικής >85, ή λήψη αντιϋπερτασικών φαρμάκων

3. Υψηλές τιμές σακχάρου (τιμές νηστείας >110 mg/dL). Αυτό συμβαίνει όταν ο οργανισμός δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη για να «κάψει» το σάκχαρο ή εμφανίζει την λεγόμενη «αντίσταση» στην ινσουλίνη, δηλαδή ενώ υπάρχει ινσουλίνη δεν είναι δραστική.

4. Υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων (τιμές νηστείας >150 mg/dL)

5. Χαμηλές τιμές καλής χοληστερίνης HDL (<40 – 45 mg/dL). H χοληστερίνη αυτή προφυλάσσει από τα καρδιακά επεισόδια

Υπάρχουν πολλοί επιστήμονες που δεν συμφωνούν με την ύπαρξη ούτε χρησιμοποιούν τον όρο μεταβολικό σύνδρομο. Ωστόσο ένα είναι σίγουρο, ότι αφορά καταστάσεις που μπορούν να περιοριστούν με την σωστή διατροφή, την απώλεια βάρους και την συστηματική άσκηση. (Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ)

Πώς μπορώ να καταλάβω ότι έχω μεταβολικό σύνδρομο;

Μέτρησε την πίεσή σου, την περιφέρεια της μέσης σου καθώς και το ύψος και το βάρος σου για να υπολογίσεις τον δείκτη ΒΜΙ από πίνακες που υπάρχουν στο διαδίκτυο (http://www.bmi-calculator.net/metric-bmi-calculator.php). Μέτρησε αφού μείνεις νηστικός για τουλάχιστον 10 ώρες την χοληστερίνη και τα τριγλυκερίδιά σου. Αν έχεις τουλάχιστον 3 από τις παραπάνω 5 καταστάσεις που είπαμε έχεις μεταβολικό σύνδρομο.

Μπορώ να προλάβω το μεταβολικό σύνδρομο;

Μπορείς να ελαττώσεις κατά πολύ τις πιθανότητες να αποκτήσεις μεταβολικό σύνδρομο, χάνοντας τα περιττά σου κιλά, βελτιώνοντας την διατροφή σου τρώγοντας άφθονα φρούτα και λαχανικά και περιορίζοντας τις τροφές με πολλά λιπαρά, κάνοντας συστηματικά άσκηση και διακόπτοντας το κάπνισμα εφόσον καπνίζεις.

Ποιοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα σε κάποιον ασθενή να αναπτύξει μεταβολικό σύνδρομο;

  • ΒΜΙ>35
  • Εμμηνόπαυση στις γυναίκες
  • Μεγάλη ηλικία
  • Κάπνισμα
  • Δίαιτα υψηλή σε υδατάνθρακες
  • Ελαττωμένη φυσική δραστηριότητα
  • Οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη ή μεταβολικού συνδρόμου

Πώς αντιμετωπίζεται το μεταβολικό σύνδρομο;

  • Δίαιτα. Η υγιεινή διατροφή και η ελάττωση της πρόσληψης περιττών θερμίδων βοηθάει δραστικά στην απώλεια βάρους, την ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και του σακχάρου και την πτώση των επιπέδων των λιπιδίων. Η διατροφή θα πρέπει να είναι πλούσια σε φρούτα και λαχανικά που περιέχουν αντιοξειδωτικές ουσίες και πτωχή σε αλάτι και λιπαρά.
  • Άσκηση. Ιδανικά θα πρέπει κάποιος να ασκείται κάθε μέρα. Ωστόσο αν ασκείται 5 φορές την εβδομάδα για 30 τουλάχιστον λεπτά θεωρείται ικανοποιητικό. Προτιμούμε γενικά την αερόβια άσκηση (περπάτημα, τρέξιμο, ποδήλατο, κολύμπι).
  • Συχνά ο γιατρός αναγκάζεται και συνταγογραφήσει συγκεκριμένα φάρμακα προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αυξημένη αρτηριακή πίεση ή το αυξημένο σάκχαρο και η χοληστερίνη του ασθενούς με μεταβολικό σύνδρομο. Ωστόσο σήμερα δεν υπάρχει κάποιο φάρμακο που να προλαμβάνει το σύνδρομο αυτό.

Ταχύπνοια

Ταχύπνοια

Με τον όρο ταχύπνοια αναφερόμαστε σε μια παθολογική κατάσταση στην οποία ο ασθενής παρουσιάζει αυξημένο αριθμό ή συχνότητα αναπνοών, το οποίο είναι αποτέλεσμα κακής οξυγόνωσης του αίματος. Αυτή η κακή οξυγόνωση του αίματος οφείλεται στις περισσότερες περιπτώσεις σε παθήσεις των ίδιων των πνευμόνων αλλά μπορεί και να οφείλεται σε παθήσεις της καρδιάς. Όταν μιλάμε για αυξημένο αριθμό αναπνοών εννοούμε παραπάνω από 20 αναπνοές το λεπτό που μπορεί να φτάσουν και ως τις 30 με 35.

Ταχύπνοια σημαίνει δύσπνοια;

H ταχύπνοια είναι πράγματι μορφή δύσπνοιας. Όπως αναφέρθηκε και πιο πριν χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό αναπνοών (20 με 30 το λεπτό) και χαρακτηριστικά οι αναπνοές είναι γρήγορες (διαρκούν λίγο).

Τι είναι ορθόπνοια;

Είναι μορφή δύσπνοιας, όπου συνήθως ο ασθενής αναγκάζεται να σηκωθεί από το κρεβάτι προκειμένου να αναπνεύσει καλύτερα. Επιπλέον κάθεται συνήθως σε καρέκλα όπου μπορεί και να αποκοιμηθεί καθιστός ή όταν πλαγιάζει αναγκάζεται να χρησιμοποιεί 2-3 μαξιλάρια προκειμένου να αναπνέει ανετότερα. Είναι χαρακτηριστικό σύμπτωμα της καρδιακής ανεπάρκειας.

Τι είναι παροδική ταχύπνοια των νεογνών;

Πρόκειται για μια παθολογική κατάσταση που συμβαίνει στα πρόωρα νεογνά, όπου συνήθως η ταχύπνοια που παρουσιάζουν, οφείλεται στην ανωριμότητα των πνευμόνων τους. Είναι μια καλοήθης κατάσταση που δεν έχει σχέση με καρδιοπάθειες και συχνά υποχωρεί πλήρως χωρίς περαιτέρω προβλήματα για τον οργανισμό.

Ποιές είναι οι συχνότερες πνευμονοπάθειες που σχετίζονται με ταχύπνοια;

Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), το πνευμονικό εμφύσημα και το αλλεργικό βρογχικό άσθμα συνδέονται με την εμφάνιση δύσπνοιας ή ταχύπνοιας. Ωστόσο σε ασθενείς με άλλα προβλήματα όπως καρδιοπάθειες και αναιμία, ακόμη και μια λοίμωξη αναπνευστικού (πνευμονία) μπορεί να οδηγήσει σε ταχύπνοια.

Ποιές είναι οι συχνότερες καρδιοπάθειες που σχετίζονται με ταχύπνοια;

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι η κατ’ εξοχήν πάθηση που ως κύριο σύμπτωμα εμφανίζει την ταχύπνοια ιδιαίτερα στην κόπωση αλλά και σε ηρεμία.

Ποιές άλλες καταστάσεις σχετίζονται με ταχύπνοια;

Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός παθολογικών καταστάσεων που εκδηλώνεται με σύμπτωμα την δύσπνοια ή την ταχύπνοια, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ασθενείς. Τέτοιες καταστάσεις είναι η αναιμία, ο υπερθυρεοειδισμός, διάφορες κακοήθειες, τα εμπύρετα νοσήματα κ.λ.π.

Πρέπει να τονιστεί ότι συχνά η ταχύπνοια είναι εκδήλωση άγχους ή κατάθλιψης όπου δεν υπάρχει κάποιο άλλο οργανικό αίτιο. Σε αυτές τις περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν γρήγορα με την λήψη διάφορων ηρεμιστικών ή αγχολυτικών φαρμάκων.

Σύνδρομο υπνικής άπνοιας

Tί πρέπει να γνωρίζετε για τις άπνοιες στον ύπνο (Σύνδρομο υπνικής άπνοιας)

Υπνική άπνοια είναι εκείνη η παθολογική κατάσταση στην οποία σταματάει κάποιος να αναπνέει στην διάρκεια του ύπνου του για μικρά επαναλαμβανόμενα χρονικά διαστήματα. Διακρίνουμε δύο μορφές, την αποφρακτικού τύπου υπνική άπνοια που είναι και η πιο συχνή και την κεντρικού τύπου υπνική άπνοια. Πολλοί από τους ασθενείς που πάσχουν από το σύνδρομο δεν το γνωρίζουν, αν και ξέρουν ότι μπορεί να ξυπνάνε πολλές φορές στον ύπνο τους τρομαγμένοι, απότομα και με αίσθημα δύσπνοιας. Σημαντική βοήθεια στην διάγνωση παίζουν οι πληροφορίες που συλλέγουμε από το οικογενειακό περιβάλλον, που μπορεί να μας περιγράψει την κακή ποιότητα ύπνου του ασθενή και το πολλές φορές έντονο ροχαλητό του.

Στην αποφρακτικού τύπου άπνοια, όπως φαίνεται στο σχήμα συμβαίνει περιοδικά διακοπή της ροής του αέρα προς τους πνεύμονες λόγω απόφραξης στο πίσω μέρος του λαιμού. Εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα παχύσαρκα, με «ειδική» ανατομία στον λαιμό, ρινική απόφραξη, κατάχρηση καπνού και αλκοόλ ενώ φαίνεται ότι υπάρχει και σε έναν βαθμό κληρονομικότητα.

Σύνδρομο υπνικής άπνοιας - Δρ. Χριστόδουλος Παπαδόπουλος, Επεμβατικός Καρδιολόγος

Στην κεντρικού τύπου άπνοια, που είναι πολύ σπανιότερη από την προηγούμενη ο εγκέφαλος αδυνατεί να στείλει τα σωστά μηνύματα στους μυς εκείνους που συμμετέχουν στην αναπνοή. Εμφανίζεται σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, σε σπάνια νευρολογικά νοσήματα και μετά από λήψη κάποιων ειδικών φαρμάκων.

Ποιά είναι τα συνηθέστερα συμπτώματα ;

  • έντονο ροχαλητό στον ύπνο
  • υπνηλία στην διάρκεια της ημέρας
  • ασυνήθιστη κόπωση – xαρακτηριστικά οι ασθενείς ξυπνούν το πρωί και νιώθουν κουρασμένοι
  • ανήσυχος – άστατος ύπνος
  • οι ασθενείς συχνά ξυπνούν απότομα με αίσθημα δύσπνοιας ή βήχα
  • πρωινός πονοκέφαλος, ξερό στόμα, πονόλαιμος
  • οι ασθενείς ξυπνούν συχνά πολλές φορές για να ουρήσουν
  • διαταραχή προσοχής –διαταραχές μνήμης

Υπάρχει κάποιο ειδικό τεστ για την διάγνωση του συνδρόμου ;

H μελέτη ύπνου είναι η ειδική δοκιμασία που θέτει την διάγνωση της υπνικής άπνοιας. Ο ασθενής ενώ κοιμάται μελετάται με ειδικά μηχανήματα και παρακολουθείται ιδιαίτερα εάν κάνει άπνοιες, την συχνότητά τους και τον αριθμό τους.

Τί μπορείτε να κάνετε για να βελτιώστε τις άπνοιες ;

  • να μην κοιμάστε ανάσκελα
  • να χάσετε βάρος
  • να αποφεύγετε το αλκοόλ και το κάπνισμα

Πώς θεραπεύεται το σύνδρομο υπνικής άπνοιας ;

Η μόνη ουσιαστικά θεραπεία είναι η χρησιμοποίηση μιας ειδικής μάσκας στην διάρκεια του ύπνου (μάσκα CPAP), η οποία πραγματικά βελτιώνει από την πρώτη στιγμή τα συμπτώματα των ασθενών.

Σύνδρομο υπνικής άπνοιας - Δρ. Χριστόδουλος Παπαδόπουλος, Επεμβατικός Καρδιολόγος

Είναι επικίνδυνο το σύνδρομο υπνικής άπνοιας ;

Οι άπνοιες στην διάρκεια του ύπνου δεν είναι απλά ενοχλητικές για τον ασθενή και τους γύρω του επηρεάζοντας την καθημερινότητά τους, αλλά επιπλέον συνδέονται με σοβαρές παθολογικές καταστάσεις όπως η αρτηριακή υπέρταση, η στεφανιαία νόσος, η καρδιακή ανεπάρκεια, οι αρρυθμίες ακόμη και ο σακχαρώδης διαβήτης. Έχει διαπιστωθεί ότι μεγάλο ποσοστό των ασθενών με άπνοιες στον ύπνο πάσχουν από αυτά τα νοσήματα και η σωστή και έγκαιρη έναρξη της θεραπείας τους με την ειδική μάσκα, περιορίζει και αποτρέπει πολλές φορές την εμφάνισή τους.

Υπάρχουν νεότερες εξελίξεις στην θεραπευτική αντιμετώπιση της υπνικής άπνοιας και των συνεπειών της ;

Επειδή στο σύνδρομο απνοιών στον ύπνο, ένας βασικός μηχανισμός που εξηγεί την επίδραση του στο καρδιαγγειακό σύστημα, είναι η διέγερση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, υπάρχουν μελέτες που έδειξαν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, η κατάλυση (διακοπή) του συμπαθητικού νευρικού συστήματος στις νεφρικές αρτηρίες μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα ωφέλιμη. Η μέθοδος αυτή έχει αρχίσει να εφαρμόζεται από την ομάδα μας σε περιπτώσεις ασθενών με πολύ υψηλή αρτηριακή πίεση (ανθεκτική υπέρταση).

Παθήσεις βαλβίδων καρδιάς

Οι βαλβίδες της καρδιάς είναι τέσσερις στον αριθμό και ρυθμίζουν την ροή του αίματος τόσο μέσα στην ίδια την καρδιά όσο και ανάμεσα στην καρδιά και την υπόλοιπη κυκλοφορία του σώματος. Οι βαλβίδες της καρδιάς είναι η μιτροειδής, η αορτική,  η τριγλώχινα και η πνευμονική. Η σωστή δομή και λειτουργία τους αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή καρδιακή λειτουργία.

Όταν μιλάμε για παθήσεις των βαλβίδων της καρδιάς εννοούμε τις καταστάσεις εκείνες όπου κάποια βαλβίδα παρουσιάζει στένωση δηλαδή δεν ανοίγει καλά, ανεπάρκεια δηλαδή δεν κλείνει καλά ή και συνδυασμό των δύο. Έτσι λοιπόν μπορούμε να φανταστούμε μια βαλβίδα σαν μια πόρτα η οποία είτε δεν ανοίγει τελείως όπως πρέπει φυσιολογικά, είτε δεν κλείνει στεγανά αλλά πάντα παραμένει λίγο ή πολύ ανοικτή.

Ποιες είναι οι συνηθέστερες αιτίες που οδηγούν σε παθήσεις των βαλβίδων ;

Στις σύγχρονες Δυτικές κοινωνίες η συνηθέστερη αιτία είναι η φυσιολογική φθορά της βαλβίδας λόγω ηλικίας. Σπανιότερα αίτια είναι ο ρευματικός πυρετός (βαριά εμπύρετη λοίμωξη του ανωτέρου αναπνευστικού σε παιδική συνήθως ηλικία) καθώς και η λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα (λοίμωξη της ίδιας της βαλβίδας). Σε ορισμένες περιπτώσεις όπως μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου, σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια ή αρτηριακή υπέρταση μπορούν να συνυπάρχουν παθήσεις των  βαλβίδων.

Ποιά είναι τα συνηθέστερα συμπτώματα ;

Οι ασθενείς συνήθως παραπονιούνται για δύσπνοια, εύκολη κόπωση, αρρυθμίες ή ακόμη και πόνο στο στήθος. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που οι παθήσεις των βαλβίδων ανακαλύπτονται τυχαία και όπου οι ασθενείς δεν εμφανίζουν ιδιαίτερες ενοχλήσεις.

Πώς γίνεται η διάγνωση ;

Στην διάγνωση φτάνει ο Καρδιολόγος σχετικά εύκολα με την λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού και με την κλινική εξέταση. Η επιβεβαίωση της διάγνωσης γίνεται με το απλό υπερηχογράφημα ή και το διοισοφάγειο υπερηχογράφημα.

Ποιά είναι η θεραπεία ;

H θεραπεία των βαλβιδικών παθήσεων μπορεί να είναι φαρμακευτική ή και χειρουργική. Η χρήση της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής έχει πρώτον σαν σκοπό την ανακούφιση των συμπτωμάτων και δεύτερον την σταθεροποίηση και την επιβράδυνση της εξέλιξης της βαλβιδοπάθειας. Γι αυτόν τον λόγο οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά από τον Καρδιολόγο τους. Στις περιπτώσεις εκείνες που η στένωση ή η ανεπάρκεια μιας καρδιακής βαλβίδας θεωρείται σοβαρή, θα πρέπει ο ασθενής να αντιμετωπιστεί χειρουργικά με εγχείρηση ανοικτής καρδιάς.

Ποιές είναι οι νεότερες εξελίξεις στην αντιμετώπιση των καρδιακών παθήσεων ;

H πρόοδος της τεχνολογίας έχει δώσει ιδιαίτερη ώθηση ειδικά στον τομέα της Επεμβατικής Καρδιολογίας όπου νέες καινοτόμες τεχνικές εφαρμόζονται στην αντιμετώπιση των βαλβιδικών παθήσεων. Έτσι σήμερα υπάρχει η δυνατότητα κυρίως σε περιπτώσεις ασθενών με στένωση αορτικής βαλβίδας ή με σοβαρού βαθμού ανεπάρκεια μιτροειδούς,  που κρίνονται ότι έχουν πολύ υψηλό κίνδυνο αν χειρουργηθούν με επέμβαση ανοικτής καρδιάς, να αντιμετωπιστούν με τις νέες αυτές τεχνικές. Πρόκειται ουσιαστικά για την τοποθέτηση με ειδικούς καθετήρες και από πλέον εξειδικευμένο προσωπικό μιας βιολογικής αορτικής βαλβίδας (TAVI) ή μιας συσκευής που μειώνει σημαντικά την ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας (Mitral clip). Τελευταία έγινε και η πρώτη επιτυχημένη τοποθέτηση μιας βιολογικής μιτροειδούς βαλβίδας με την τεχνική αυτή των καθετήρων. Ένα σημαντικό πρόβλημα στις τεχνικές αυτές είναι το πολύ υψηλό κόστος που κάνει σχεδόν απαγορευτική την ευρεία χρήση στα περισσότερα υγειονομικά συστήματα.