2310 22 33 30 - 6977 70 52 41 [email protected]

Θεραπεία της αρτηριακής υπέρτασης και της καρδιακής ανεπάρκειας

Νέα πρωτοποριακή μέθοδος για την αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης και της καρδιακής ανεπάρκειας

Μια νέα μέθοδος γνωστή εδώ και κάποια χρόνια και πρόσφατα δοκιμασμένη σε ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση και καρδιακή ανεπάρκεια φαίνεται να κατακτά διεθνώς όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Πρόκειται για μια συσκευή που αποτελείται από μια μικρή γεννήτρια (όπως αυτήν που χρησιμοποιούν οι βηματοδότες) και ένα ηλεκτρόδιο που εμφυτεύονται στο ανθρώπινο σώμα διεγείροντας ειδικούς υποδοχείς στην καρωτίδα του ασθενούς. Η συσκευή αυτή ονομάζεται Barostim neo device (www.cvrx.com).

protoporiaki_methodos_1_2_3

 Η αρτηριακή υπέρταση διεθνώς έχει καταλάβει σημαντικότατη θέση στην νοσηρότητα του πληθυσμού και φαίνεται ότι ευθύνεται άμεσα για 1 στους 8 θανάτους παγκοσμίως. Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για τα καρδιαγγειακά επεισόδια και σχετίζεται άμεσα με υψηλή θνητότητα. Γνωρίζοντας ότι 10 % ή και παραπάνω περίπου των ασθενών με αρτηριακή υπέρταση δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στην θεραπευτική αγωγή με φάρμακα, δίαιτα και άσκηση, υπάρχει ξεκάθαρα ανάγκη για νέες μεθόδους θεραπείας. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και τους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, που ο αριθμός τους διαρκώς διευρύνεται. Οι ασθενείς αυτοί εμφανίζουν πολύ υψηλή θνητότητα και πολλές φορές τα φάρμακα που έχουμε στην διάθεσή μας δεν προσφέρουν τα αναμενόμενα. Έτσι λοιπόν και σε αυτούς τους ασθενείς φαίνεται ότι η νέα αυτή θεραπεία μπορεί να αποτελέσει μια ελπιδοφόρο εναλλακτική λύση.

Πώς λειτουργεί η συσκευή

Η συσκευή αυτή διεγείρει με ηλεκτρισμό τους καρωτιδικούς υποδοχείς που αυτοί μεταφέρουν ειδικά νευρικά ερεθίσματα στον εγκέφαλο τα οποία στη συνέχεια επηρεάζουν την λειτουργία ενός ειδικού νευρικού συστήματος του οργανισμού, του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα : α) να χαλαρώνουν οι αρτηρίες του σώματος, να πέφτει η πίεση και να διευκολύνεται έτσι η λειτουργία της καρδιάς, β) να επιβραδύνεται ο καρδιακός ρυθμός και γ) να βελτιώνεται η λειτουργία των νεφρών και κατ’ επέκταση να ρυθμίζεται καλύτερα η αρτηριακή πίεση και να επιβοηθείται ακόμη περισσότερο η καρδιακή λειτουργία.

Τα αποτελέσματα ελέγχου της αρτηριακής πίεσης είναι εντυπωσιακά και μόνιμα με την ενεργοποίηση της συσκευής.

(δείτε το σχετικό video).

Σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια επίσης τα αποτελέσματα είναι πολύ ελπιδοφόρα. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και βελτίωση της λειτουργικής τους κατάστασης χωρίς να επηρεάζονται ιδιαίτερα η αρτηριακή πίεση και  οι σφύξεις των ασθενών.

(δείτε το σχετικό video )

Πώς τοποθετείται η συσκευή

Η επέμβαση τοποθέτησης της συσκευής είναι γενικά απλή και απαιτεί την συνεργασία καρδιολόγου και αγγειοχειρουργού οι οποίοι θα τοποθετήσουν το ηλεκτρόδιο της συσκευής σε μια καρωτίδα και θα εμφυτεύσουν την γεννήτρια κάτω από το δέρμα. Η όλη επέμβαση διαρκεί μία με δύο ώρες.

Πότε ενεργοποιείται η συσκευή

Η συσκευή ενεργοποιείται 30 μέρες συνήθως μετά την επέμβαση με την βοήθεια τηλεμετρίας. Δηλαδή με την βοήθεια ενός φορητού υπολογιστή μπορούμε να «επικοινωνήσουμε» με την συσκευή, να την βάλουμε σε λειτουργία, να διαλέξουμε τις παραμέτρους που ταιριάζουν σε κάθε ασθενή (συχνότητα εκπομπής), να την απενεργοποιήσουμε κλπ. Αυτό είναι και το μεγάλο πλεονέκτημα της μεθόδου καθώς μπορούμε πολύ εύκολα να τροποποιήσουμε την λειτουργία της. Μέχρι σήμερα δεν έχουν παρατηρηθεί ανεπιθύμητες ενέργειες από την χρήση της. Αν τώρα έχουμε μια «υπεραντίδραση» του οργανισμού με δραματική πτώση της αρτηριακής πίεσης μπορούμε να αλλάξουμε την συχνότητα της συσκευής και να περιορίσουμε το αποτέλεσμα της δράσης της.

Πότε έχουμε τα πρώτα αποτελέσματα

Τα πρώτα αποτελέσματα τα έχουμε άμεσα σε αντίθεση με άλλες μεθόδους όπως η συμπαθητική απονεύρωση των νεφρικών αρτηριών (www.καρδια.gr), όπου τα αποτελέσματα του ελέγχου της αρτηριακής πίεσης γίνονται ορατά μετά τους πρώτους 6 μήνες. Μάλιστα η χρήση του Barostim neo θεωρείται ως η μέθοδος εκλογής για τους εκείνους με ανθεκτική υπέρταση που δεν ωφελήθηκαν από την μέθοδο της συμπαθητικής απονεύρωσης.

Μετά την θεραπεία διακόπτουμε τελείως την φαρμακευτική αγωγή;

Συνήθως χρειάζεται άμεσα να ελαττώσουμε σημαντικά τον αριθμό και την δοσολογία των αντϋπερτασικών φαρμάκων. Ο κάθε ασθενής αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση οπότε και σε καθένα ακολουθούμε διαφορετική προσέγγιση.

Μεταβολικό σύνδρομο

Τί είναι το μεταβολικό σύνδρομο;

Μεταβολικό σύνδρομο ορίζεται ως ένα σύνολο καταστάσεων οι οποίες συμβάλουν στην ανάπτυξη καρδιακών παθήσεων ή σακχαρώδη διαβήτη του τύπου των ενηλίκων (τύπος ΙΙ).

Για να έχει κάποιος μεταβολικό σύνδρομο θα πρέπει να έχει τουλάχιστον 3 από τις παρακάτω 5 καταστάσεις:

1. Παχυσαρκία και πιο συγκεκριμένα να έχει δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) >30 και χαρακτηριστικά μεγάλη περιφέρεια μέσης

2. Υψηλή αρτηριακή πίεση, δηλαδή τιμές συστολικής αρτηριακής πίεσης >130 και διαστολικής >85, ή λήψη αντιϋπερτασικών φαρμάκων

3. Υψηλές τιμές σακχάρου (τιμές νηστείας >110 mg/dL). Αυτό συμβαίνει όταν ο οργανισμός δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη για να «κάψει» το σάκχαρο ή εμφανίζει την λεγόμενη «αντίσταση» στην ινσουλίνη, δηλαδή ενώ υπάρχει ινσουλίνη δεν είναι δραστική.

4. Υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων (τιμές νηστείας >150 mg/dL)

5. Χαμηλές τιμές καλής χοληστερίνης HDL (<40 – 45 mg/dL). H χοληστερίνη αυτή προφυλάσσει από τα καρδιακά επεισόδια

Υπάρχουν πολλοί επιστήμονες που δεν συμφωνούν με την ύπαρξη ούτε χρησιμοποιούν τον όρο μεταβολικό σύνδρομο. Ωστόσο ένα είναι σίγουρο, ότι αφορά καταστάσεις που μπορούν να περιοριστούν με την σωστή διατροφή, την απώλεια βάρους και την συστηματική άσκηση. (Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ)

Πώς μπορώ να καταλάβω ότι έχω μεταβολικό σύνδρομο;

Μέτρησε την πίεσή σου, την περιφέρεια της μέσης σου καθώς και το ύψος και το βάρος σου για να υπολογίσεις τον δείκτη ΒΜΙ από πίνακες που υπάρχουν στο διαδίκτυο (http://www.bmi-calculator.net/metric-bmi-calculator.php). Μέτρησε αφού μείνεις νηστικός για τουλάχιστον 10 ώρες την χοληστερίνη και τα τριγλυκερίδιά σου. Αν έχεις τουλάχιστον 3 από τις παραπάνω 5 καταστάσεις που είπαμε έχεις μεταβολικό σύνδρομο.

Μπορώ να προλάβω το μεταβολικό σύνδρομο;

Μπορείς να ελαττώσεις κατά πολύ τις πιθανότητες να αποκτήσεις μεταβολικό σύνδρομο, χάνοντας τα περιττά σου κιλά, βελτιώνοντας την διατροφή σου τρώγοντας άφθονα φρούτα και λαχανικά και περιορίζοντας τις τροφές με πολλά λιπαρά, κάνοντας συστηματικά άσκηση και διακόπτοντας το κάπνισμα εφόσον καπνίζεις.

Ποιοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα σε κάποιον ασθενή να αναπτύξει μεταβολικό σύνδρομο;

  • ΒΜΙ>35
  • Εμμηνόπαυση στις γυναίκες
  • Μεγάλη ηλικία
  • Κάπνισμα
  • Δίαιτα υψηλή σε υδατάνθρακες
  • Ελαττωμένη φυσική δραστηριότητα
  • Οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη ή μεταβολικού συνδρόμου

Πώς αντιμετωπίζεται το μεταβολικό σύνδρομο;

  • Δίαιτα. Η υγιεινή διατροφή και η ελάττωση της πρόσληψης περιττών θερμίδων βοηθάει δραστικά στην απώλεια βάρους, την ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και του σακχάρου και την πτώση των επιπέδων των λιπιδίων. Η διατροφή θα πρέπει να είναι πλούσια σε φρούτα και λαχανικά που περιέχουν αντιοξειδωτικές ουσίες και πτωχή σε αλάτι και λιπαρά.
  • Άσκηση. Ιδανικά θα πρέπει κάποιος να ασκείται κάθε μέρα. Ωστόσο αν ασκείται 5 φορές την εβδομάδα για 30 τουλάχιστον λεπτά θεωρείται ικανοποιητικό. Προτιμούμε γενικά την αερόβια άσκηση (περπάτημα, τρέξιμο, ποδήλατο, κολύμπι).
  • Συχνά ο γιατρός αναγκάζεται και συνταγογραφήσει συγκεκριμένα φάρμακα προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αυξημένη αρτηριακή πίεση ή το αυξημένο σάκχαρο και η χοληστερίνη του ασθενούς με μεταβολικό σύνδρομο. Ωστόσο σήμερα δεν υπάρχει κάποιο φάρμακο που να προλαμβάνει το σύνδρομο αυτό.

Παθήσεις βαλβίδων καρδιάς

Οι βαλβίδες της καρδιάς είναι τέσσερις στον αριθμό και ρυθμίζουν την ροή του αίματος τόσο μέσα στην ίδια την καρδιά όσο και ανάμεσα στην καρδιά και την υπόλοιπη κυκλοφορία του σώματος. Οι βαλβίδες της καρδιάς είναι η μιτροειδής, η αορτική,  η τριγλώχινα και η πνευμονική. Η σωστή δομή και λειτουργία τους αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή καρδιακή λειτουργία.

Όταν μιλάμε για παθήσεις των βαλβίδων της καρδιάς εννοούμε τις καταστάσεις εκείνες όπου κάποια βαλβίδα παρουσιάζει στένωση δηλαδή δεν ανοίγει καλά, ανεπάρκεια δηλαδή δεν κλείνει καλά ή και συνδυασμό των δύο. Έτσι λοιπόν μπορούμε να φανταστούμε μια βαλβίδα σαν μια πόρτα η οποία είτε δεν ανοίγει τελείως όπως πρέπει φυσιολογικά, είτε δεν κλείνει στεγανά αλλά πάντα παραμένει λίγο ή πολύ ανοικτή.

Ποιες είναι οι συνηθέστερες αιτίες που οδηγούν σε παθήσεις των βαλβίδων ;

Στις σύγχρονες Δυτικές κοινωνίες η συνηθέστερη αιτία είναι η φυσιολογική φθορά της βαλβίδας λόγω ηλικίας. Σπανιότερα αίτια είναι ο ρευματικός πυρετός (βαριά εμπύρετη λοίμωξη του ανωτέρου αναπνευστικού σε παιδική συνήθως ηλικία) καθώς και η λοιμώδης ενδοκαρδίτιδα (λοίμωξη της ίδιας της βαλβίδας). Σε ορισμένες περιπτώσεις όπως μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου, σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια ή αρτηριακή υπέρταση μπορούν να συνυπάρχουν παθήσεις των  βαλβίδων.

Ποιά είναι τα συνηθέστερα συμπτώματα ;

Οι ασθενείς συνήθως παραπονιούνται για δύσπνοια, εύκολη κόπωση, αρρυθμίες ή ακόμη και πόνο στο στήθος. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που οι παθήσεις των βαλβίδων ανακαλύπτονται τυχαία και όπου οι ασθενείς δεν εμφανίζουν ιδιαίτερες ενοχλήσεις.

Πώς γίνεται η διάγνωση ;

Στην διάγνωση φτάνει ο Καρδιολόγος σχετικά εύκολα με την λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού και με την κλινική εξέταση. Η επιβεβαίωση της διάγνωσης γίνεται με το απλό υπερηχογράφημα ή και το διοισοφάγειο υπερηχογράφημα.

Ποιά είναι η θεραπεία ;

H θεραπεία των βαλβιδικών παθήσεων μπορεί να είναι φαρμακευτική ή και χειρουργική. Η χρήση της κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής έχει πρώτον σαν σκοπό την ανακούφιση των συμπτωμάτων και δεύτερον την σταθεροποίηση και την επιβράδυνση της εξέλιξης της βαλβιδοπάθειας. Γι αυτόν τον λόγο οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά από τον Καρδιολόγο τους. Στις περιπτώσεις εκείνες που η στένωση ή η ανεπάρκεια μιας καρδιακής βαλβίδας θεωρείται σοβαρή, θα πρέπει ο ασθενής να αντιμετωπιστεί χειρουργικά με εγχείρηση ανοικτής καρδιάς.

Ποιές είναι οι νεότερες εξελίξεις στην αντιμετώπιση των καρδιακών παθήσεων ;

H πρόοδος της τεχνολογίας έχει δώσει ιδιαίτερη ώθηση ειδικά στον τομέα της Επεμβατικής Καρδιολογίας όπου νέες καινοτόμες τεχνικές εφαρμόζονται στην αντιμετώπιση των βαλβιδικών παθήσεων. Έτσι σήμερα υπάρχει η δυνατότητα κυρίως σε περιπτώσεις ασθενών με στένωση αορτικής βαλβίδας ή με σοβαρού βαθμού ανεπάρκεια μιτροειδούς,  που κρίνονται ότι έχουν πολύ υψηλό κίνδυνο αν χειρουργηθούν με επέμβαση ανοικτής καρδιάς, να αντιμετωπιστούν με τις νέες αυτές τεχνικές. Πρόκειται ουσιαστικά για την τοποθέτηση με ειδικούς καθετήρες και από πλέον εξειδικευμένο προσωπικό μιας βιολογικής αορτικής βαλβίδας (TAVI) ή μιας συσκευής που μειώνει σημαντικά την ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας (Mitral clip). Τελευταία έγινε και η πρώτη επιτυχημένη τοποθέτηση μιας βιολογικής μιτροειδούς βαλβίδας με την τεχνική αυτή των καθετήρων. Ένα σημαντικό πρόβλημα στις τεχνικές αυτές είναι το πολύ υψηλό κόστος που κάνει σχεδόν απαγορευτική την ευρεία χρήση στα περισσότερα υγειονομικά συστήματα.

Αίσθημα παλμών – Αρρυθμία

ΑΙΣΘΗΜΑ ΠΑΛΜΩΝ / ΑΡΡΥΘΜΙΑ

Πρόκειται για μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση που μπορεί να είναι αθώα αλλά μπορεί και να εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ζητείται η συμβουλή του Καρδιολόγου. Όταν μιλάμε για αρρυθμία εννοούμε κάθε διαταραχή του φυσιολογικού ρυθμού της καρδιάς που χάνει την ρυθμικότητά του.

Οι ασθενείς μπορεί να περιγράφουν ένα αίσθημα σαν «φτερούγισμα» ή έναν «κόμπο» στο στήθος ή ακόμα αισθάνονται την καρδιά τους να σταματάει και να ξεκινάει απότομα με ένα δυνατό «χτύπο» ή αισθάνονται κάποιο κενό στο στήθος. Στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις, συνοδεύονται και από άλλα συμπτώματα όπως ιδρώτας, μούδιασμα στο στόμα και στα χέρια, αίσθημα λιποθυμίας που είναι συνέπεια του φόβου και του πανικού που καταλαμβάνει τον ασθενή όταν πιστέψει ότι έχει κάτι σοβαρό. Χαρακτηριστικά τα περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα υποχωρούν όταν καθησυχάσουμε τον ασθενή ή όταν του δώσουμε κάποιο αγχολυτικό φάρμακο. Η συνηθέστερη διάγνωση είναι οι έκτακτες συστολές όπως λέγονται, που οφείλονται στην παραγωγή κάποιων ηλεκτρικών ερεθισμάτων σε περιοχές της καρδιάς όπου φυσιολογικά δεν παράγονται. Αυτό έχει σαν συνέπεια και η συστολή της καρδιάς να μην γίνεται φυσιολογικά και ρυθμικά, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται όλα εκείνα τα συμπτώματα που περιγράψαμε.

Άλλες συχνές αρρυθμίες είναι η κολπική μαρμαρυγή και αρρυθμίες υπερκοιλιακές ή κοιλιακές ταχυκαρδίες όπως λέγονται αναλόγως σε ποιο σημείο της καρδιάς παράγονται (κόλπους ή κοιλίες). Αρρυθμίες όμως είναι και οι βραδυκαρδίες ή βραδυαρρυθμίες, όπου εκεί το βασικό πρόβλημα είναι η ελλατωμένη παραγωγή ερεθισμάτων ή η κακή τους μετάδοση μέσα στην καρδιά.

Η διάγνωση συνηθέστερα μπαίνει με το ιστορικό, το ηλεκτροκαρδιογράφημα ενώ μπορεί να χρειαστεί και το Holter ρυθμού ή το εμφυτεύσιμο Holter όπου μελετάται ο ρυθμός της καρδιάς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Η θεραπεία συνίσταται κατ’ αρχήν σε αντιμετώπιση μιας πιθανής κατάστασης που συνδέεται με την αρρυθμία όπως αρτηριακή υπέρταση, νοσήματα του θυρεοειδούς αδένα, διαφραγματοκήλη, στεφανιαία νόσο κ.α. Ωστόσο υπάρχουν ειδικά φάρμακα τα οποία ονομάζονται αντιαρρυθμικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με επιτυχία σε πολλές περιπτώσεις και να μειώσουν σημαντικά τα συμπτώματα των ασθενών.

Πρώτη περίπτωση αντιμετώπισης ανθεκτικής υπέρτασης με την μέθοδο RDN (renal denervation)

Στις 6/7/2012 εφαρμόστηκε για πρώτη φορά με επιτυχία στην Κλινική Άγιος Λουκάς,  η καινούργια πρωτοποριακή μέθοδος RDN για την αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης. Είναι η πρώτη περίπτωση που πραγματοποιήθηκε σε Ιδιωτικό Κέντρο εκτός Αθηνών και είναι μόλις η δεύτερη περίπτωση ασθενούς που αντιμετωπίζεται με την τεχνική αυτή στην Βόρεια Ελλάδα.

Η μέθοδος εφαρμόστηκε σε μια γυναίκα 74 ετών με γνωστό ιστορικό αρτηριακής υπέρτασης που απορυθμίστηκε πρόσφατα. Η ασθενής εμφάνιζε συχνές κρίσεις υπέρτασης τους τελευταίους 3 μήνες με τιμές συστολικής αρτηριακής πίεσης πάνω από 200 mmHg, παρά την αγωγή που έπαιρνε. Εφαρμόστηκαν συνολικά 4 θεραπείες (καταλύσεις) στην αριστερή νεφρική αρτηρία και 8 στην δεξιά νεφρική αρτηρία με τον ειδικό καθετήρα Simplicity του συστήματος ARDIAN. Η όλη επέμβαση διήρκησε περίπου 1 ώρα και ολοκληρώθηκε χωρίς προβλήματα, ενώ η ασθενής πήρε εξιτήριο την επόμενη ημέρα. Τα αποτελέσματα της επέμβασης ήταν εντυπωσιακά καθώς σε διάστημα 30 ημερών σταμάτησαν τελείως οι υπερτασικές κρίσεις, ρυθμίστηκε απόλυτα η αρτηριακή πίεση της ασθενούς και μάλιστα με μείωση στο μισό των δόσεων των αντιϋπερτασικών φαρμάκων που λάμβανε πριν την επέμβαση.

Η ομάδα RDN
Μάθετε περισσότερα για τη νεφρική απονεύρωση..